تبلیغات
هرمس بوک - قصص الانبیا
چهارشنبه 16 بهمن 1392

قصص الانبیا

   نوشته شده توسط: هرمس    نوع مطلب :اسلام و ادیان ،ادبیات و رمان ،


دانلود رایگان کتاب


برای اولین بار در فضای مجازی

نویسنده ابو اسحق نیشابورى 
به اهتمام : حبیب یغمایی


«قصص الانبیاء» اثر ابو اسحاق ابراهیم بن منصور بن خلف النیشابورى در قرن  ۵  ق به تصحیح حبیب یغمایى به زبان فارسى مى باشد

«قصص‌ الانبیاء» اثر قرآن‌پژوهی‌ ابی‌ اسحاق‌ احمدبن‌ محمدبن‌ النیشابوری‌ معروف‌ به‌ «ثعلبی‌» فی‌ به‌ سال‌ 427 هجری‌ قمری‌ است‌. ابن‌ خلکان‌ متذکر شده‌ که‌ وی‌ در علم‌ تفسیر یگانه‌ روزگار بود و تفسیر بزرگی‌ نوشته‌ که‌ از همه‌ تفاسیر همروزگارانش‌ برتر است‌.
و یاقوت‌ در «معجم‌ الادبا» نوشته‌: «ابواسحاق‌ ثعلبی‌ مقری‌، مفسر، واعظ، ادیب‌، ثقه‌، حافظ، صاحب‌ آثار ارزشمند از جمله‌ تفسیری‌ که‌ سرشار از نکات‌ و اشارات‌ و کلمات‌ ارباب‌ حقایق‌ و وجوه‌ اعراب‌ و قراآت‌ است‌...»

یكى این كه كتابیست معتبر كه با اتكاء به آیات قرآنى تالیف شده است و از خرافات و قصه هاى كم اعتبار و الحاقى پیراسته شده است و شرط دوم این است كه چون این كتاب از قدیمى ترین نسخه و فصیح ترین آنان مى باشد خواننده ضمن مطالعه و آگاهى بر محتوى كتاب در آشنایى با نثر فصیح و شیرین و كهن فارسى یارى مى كند.

مولف براى نوشتن درست ترین وجه حكایات خود چنین مى گوید:

"یاد كنیم از قصص قرآن و آنچه در آن پیوسته است از پندها و حكمتهاى لطیف و نكت و اشارات آن و یاد كردن اعتبار بدان، زیرا كه یافتیم این قصص را معظم قرآن و بیشتر ذكر آن كه خداى تعالى... كردارهاى قوم پیشین به این امت بگفت و آنچه بدیشان رسید از عذابهاى گوناگون، تا مومنان حذر كنند از آن، و شكر كنند در آنچه خداى تعالى مرایشان را داده است... و ما جمع كردیم این قصصها را كه به قرآن درست، صد و شانزده قصه است".

در متن كتاب نیز، همه داستان پیامبران با یادكردن آیه‏هاى مربوط بدیشان، و نقل قول محدثان و مفسران ثقه همراه است و از این روى متنى معتبر و قابل ملاحظه مى نماید. داراى  ١١۶  قصه است كه نام دو قصه آخر آن در فهرست مندرجات نیامده است و پس از آن قصه «جرجیس پیغامبر» نیز ظاهرا از طرف شخصى غیر از مولف نوشته و بدان الحاق شده و بدین ترتیب قصه هاى آن به  ١١٧  رسیده است.

 و قسمتى از این قصه ها مسلما نه به قرآن مربوط است و نه به قصه انبیاء است مانند قصه‏هاى خلافت ابو بكر، عمر، عثمان، و على بن ابى طالب (ع) و قصه عباس عموى پیامبر، یزید بن معاویه و حجاج بن یوسف، كه در ردیف  ١١١  تا  ١١۶  آمده است. بعضى قصه‏هاى دیگر نیزهست كه در قرآن كریم یا بدانها اشارتى نرفته، و یا به صورت كنایه و به اختصار تمام بدان اشاره كوچكى شده است مانند حجة الوداع، اهل روم و اهل فارس، فتح مكه، عایشه و صفوان، بدر الصغرى، بنى قریظه، بنى نضیر، عام حدیبیه و مانند آن.

 به طور كلى قصه‏هاى مربوط به امتهاى سلف تا ردیف نود وچهارم است، قصه نود پنجم مربوط به «حضرت مصطفى (ص)» و باقى دیگر مربوط به حوادث زندگى آن حضرت یا وقایع بعد از رحلت او در دوران فرمانروایى خلفاى راشدین و خلفاى اموى است. 

در قصه‏هاى امم قبل از اسلام نیز گاهى سرگذشت پیغامبرى در طى چند قصه شرح داده شده است مانند داستان یوسف كه در طى سه قصه و داستان موسى كه در طى نوزده قصه آمده است. علاوه بر این بعضى قصص در حقیقت قصه پیامبران نیست، مانند مباحث مربوط به «آغاز آتش پرستیدن» در قصه  ٩٠ ، اصل چهودى، اصل ترسایى، اصحاب الفیل و نظایر آن، كه با آنكه به پیامبرى خاص مربوط نیست، در جزء مباحثى است كه جاى طرح آن همین كتاب است و اطلاع بر آنها نیز به اندازه آگاهى بر داستان پیامبران مورد نیاز است. بعضى قصه هاى كتاب نیز ناقص مانده است. گاه مولف ادعا كرده كه قصه‏اى را گفته یا خواهد گفت، اما آن قصه در كتاب نمى‏آید. گاه نیز یك قصه خود ناقص و ناتمام است مثلا قصه بیست و سوم (مولود اسماعیل) و قصه بیست چهارم (ذبح اسماعیل) ناقص مى نماید و با آنكه عنوان قصه اخیر به صراحت ذبح اسماعیل است، در آن فقط درباره اختلاف اعراب و یهود در مورد شخص ذبح شده بحث میشود. و در همین قصه مى گوید:

«بعضى گویند كه چهار ماه اسماعیل را آنجا (مكه) بود و قصه ذبح جاى دیگر گفته شده است مستوفى تر» (ص  ۶۴ ) اما چنین قصه در جایى گفته نشده است. قصه بیست و سوم هم از هفت سطر تجاوز نمى كند و ممكن است احتمال داد كه ناتمام مانده است و باید قصه ذبح اسماعیل در همین جا آمده باشد كه یا مولف آن را نیاورده (و این احتمال بعید است زیرا در قصه دیگر تصریح به نقل آن مى كند) و یا آنكه نسخه ناقص است و افتادگى دارد. گاه نیز در متن چنین مى نماید كه سطرى یا بیشتر محذوف است: در صفحه  ٢٨۵  چنین ذكر شده:

و به قصه‏ها آمده است كه هفت چیز در عالم، دیوان ساخته اند... یكى گرمابه...

پنجم از كوه سنگ بریدن و دو چیز دیگر ذكر نشده است. و گاهى هم جمله ناقص و ناتمام است:

«و بى گناهى من آنگاه معلوم شود كه از آن زنان كه در روز ضیافت زلیخا دشتهایش ببریدند» (ص  ١١١ ) در اینجا جمله بى آنكه متممى داشته باشد به پایان مى رسد و جملهایى دیگر غیر مربوط بدان آغاز مى شود. در مواردى سخت معدود نیز مشكلاتى حل نشده به نظر میرسد كه ظاهرا منشأ آن نسخه اساس است:

«نوح... نهصد و پنجاه سال... دعوت كرد... درین مدت هفتاد تن بگرویدند.»(ص  ٣٣ )

اما كتاب با وجود این نقائص جزئى و قابل اغماض. چه از لحاظ نثر و مختصات سبكى و قدمت تاریخ نگارش و چه از نظر ایجاز در كلام و پیراسته بودن از حشوها و زواید بسیار قابل ملاحظه است و بسیار لغت و تركیبات نادر و استعمالهاى بدیع در آن وجود دارد كه حق بود آقاى یغمایى در مقدمه كتاب بدانها اشاره میكردند و چون این كار انجام نیافته و قدر این كتاب و ارزش آن از نظر دستور و سبك شناسى مجهول مانده است. 

همچنین كتاب حاوى نوادر لغات مى باشد كه برخى از آنها از این قبیلند: خروه \خروس (پس به كوه لبنان شد و چهر مرغ بیاورد: بط و طاووس و زاغ و خروه ) (ص  ٧۵ ) گریختپاى \گریز پا ( راست گفتند خداوندان تو كه او گریختپاى است) (ص  ٩٢ ) آسمانه \سقف (ص  ٩۶ ) آزادى \شكر و سپاس ( ١١۴ ) خواردن \خوردن ( ١١۶ ) شكالیدن \سگالیدن و اندیشیدن (ص  ٨٩ ) ریزیدن \ریختن (ص  ١٣٨ ) و...
وضعیت كتاب‏

مصحح در مقدمه مى نویسد:

«با اهتمام و استقصائى كه بكار رفت از مولف این كتاب و عصر او اطلاعى قطعى تحصیل نشد و براى طبع كتاب از تصویر در نسخه خطى كتابخانه پاریس و كتابخانه نافذپاشا در اسلامبول استفاده كرده‏اند»

«در هنگام چاپ این كتاب، سه نسخه دیگر ظاهرا از مولفین دیگر در موضوع داستانهاى پیامبران بدست افتاد كه از آنها نیز استفاده شد»
و سپس آن سه نسخه را به اجمال شناسانده‏اند. مصحح در ذیل صفحه  ١۵  مقدمه این عبارت را از «فلیكس تاور  مستشرق معروف چكوسلواكى» در وصف نسخه نافذ پاشا نقل كرده‏اند:

«قدیمترین كتاب فارسى از این نوع، تالیف ابو اسحق ابراهیم بن منصور بن خلف النیشاپورى است. پنج نسخه این كتاب در كتابخانه‏هاى استانبول با انشاهاى مختلف دیده میشود».

فهرست مطالب در ابتداى كتاب و فهرست اعلام اشخاص، امم و قبائل و اماكن در انتهاى آن آمده است.

* حق نشر : از فوت مرحوم یغمایی 30 سال می گذرد.


بر چسب ها: قصص الانبیا ، حبیب یغمایی ، داستان های پیامبران ، ابواسحق نیشابوری ،

هومن
چهارشنبه 16 بهمن 1392 11:26 ب.ظ
واقعاً کارت خارق العاده است بسیار بسیار قشنگ اسکن کردی بسیار کارت عالی بوده مطمئناً یکی از افرادی هستی که مُروج دانش در نه تنها ایران بلکه تمامی پارسی زبانان هستی درود بر شرفت
سارسان
چهارشنبه 16 بهمن 1392 01:23 ب.ظ
ممنون از زحمات هرمس بوك عزیز...دست مریزاد
پاسخ هرمس : سپاس...متاسفانه اتفاق ناخوشایندی امروز افتاد،به اطلاعیه 4 رجوع کنید.
پیام
چهارشنبه 16 بهمن 1392 10:45 ق.ظ
آخه آپلود کردن کتابها یه طرف، این توضیحاتی که برای هر کتاب می نویسی یه طرف...
واقعا ممنون که برای این کار خوب وقت میذاری...
اینجارو تبدیل به دانشگاه کردی...
به راه روشنت ادامه بده...
روزهای زندگیت خوش!
پاسخ هرمس : سپاس...متاسفانه اتفاق ناخوشایندی امروز افتاد،به اطلاعیه 4 رجوع کنید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر